Çizmeyi Aşmak
Milattan üç asır evvel, antik dünyanın en önemli merkezlerinden biri olan Efes’te, Apelle (Apel) isminde meşhur bir ressam yaşarmış. Büyük İskender’in portrelerini yaparak haklı bir şöhret kazanan Apel’in ilginç bir çalışma yöntemi varmış. Sanatçı, tamamladığı eserlerini halkın beğenisine sunar, kendisi de bir perdenin arkasına gizlenerek gelen eleştirileri gizlice dinlermiş.
Günlerden bir gün, bir kunduracı sergilenen resimlerden birinin önünde durmuş ve eseri incelemeye başlamış. Önce resimdeki çizmeler üzerinde durarak, kunduracılık sanatı bakımından eksik gördüğü noktaları bir bir sıralamış. Perde arkasındaki Apel, adamın kendi uzmanlık alanıyla ilgili yaptığı bu mantıklı eleştirileri haklı bulup notlarını almış.
Ancak bir müddet sonra kunduracı, resmin üst kısımlarına da göz gezdirip sanat eleştirmeni edasıyla ileri geri konuşmaya başlamış. Resmin anatomisinden tekniğine kadar ressamı eleştirmeye kalkınca Apel’in sabrı taşmış. Ressam perdenin arkasından dışarı fırlayarak; “Efendi, haddini bil; çizmeden yukarı çıkma!” diye bağırmış.
💡 Deyimin Anlamı
Bilmediği, aklının ermediği veya yetkisi dışındaki bir işe karışmak; haddini aşarak uzmanlık gerektiren konularda yanlış hüküm vermek anlamında kullanılır.